O ochronie tożsamości twórcy materiału prasowego
 Oceń wpis
   

Swoistym faux pas mijającego tygodnia nazwałbym żądanie wystosowane przez Pawła Grasia pod adresem redakcji tygodnika "w Sieci": niech ujawnią autora zdjęcia, na którym Donald Tusk cieszy się do Putina oraz pokażą oryginał fotografii.

Taka wypowiedź dowodzi, że rzecznik prasowy rządu nie ma pojęcia o prawie prasowym i tajemnicy dziennikarskiej. A nawet jeśli ma takie pojęcie, to fakt ten ukrywa dość głęboko:

  • jednym z podstawowych praw prasy jest prawo do anonimatu: zgodnie z art. 15 ust. 1 prawa prasowego autorowi materiału prasowego przysługuje prawo zachowania w tajemnicy swego nazwiska. Prawo to służy każdemu autorowi (związanemu z redakcją etatem, wolnego strzelca, a nawet osobie, która raz w życiu napisała coś do gazety) każdego materiału (a więc tekstu, fotografii -- a skoro "materiału", to nawet niekoniecznie utworu);
  • mało tego: jeśli twórca materiału zastrzegł rozpowszechnienie anonimowe lub pod pseudonimem, dziennikarz, redaktor, a także każda osoba pracująca w redakcji ma obowiązek zachować w tajemnicy tożsamość autora -- obowiązek spoczywa na "każdej osobie", a więc i na księgowej, sekretarce, prezesie zarządu (art. 15 ust. 2 pr.pr.);
  • nie oznacza to, że osoby urażone anonimową publikacją są całkowicie bezbronne: w takim przypadku nie będzie wprawdzie możliwe wytoczenie powództwa o ochronę dóbr osobistych przeciwko autorowi materiału, ale nadal odpowiedzialność ponoszą redaktor naczelny oraz wydawca (art. 38 prawa prasowego);
  • można zatem powiedzieć, że przyjmując anonimowy tekst do druku, naczelny udziela jego autorowi swoistego immunitetu -- twórca może ponosić odpowiedzialność wyłącznie wobec wydawcy (stosowne klauzule mogą znaleźć się w umowie między autorem a redakcją);
  • ochrona tajemnicy dziennikarskiej w zakresie tożsamości autora materiału prasowego, który zastrzegł sobie anonimowość ma charakter bezwzględny! -- podług art. 180 par. 3 kpk nawet sąd i prokurator w postępowaniu karnym nie mogą zwolnić redaktora z tego obowiązku (jedyny wyjątek: art. 240 kk);
  • (wcale nie na marginesie: stąd tak karygodna jest praktyka organów ścigania, które nie mogąc zmusić dziennikarza do ujawnienia źródła -- sprawdzają billingi, logowania komórek do BTS-ów, zapewne adresy IP. To klasyczne obejście prawa "bo tego nam nie zakazano");
  • warto odnotować, że temat powraca od czasu do czasu w orzecznictwie: podobne wnioski płyną zarówno z uchwały Sądu Najwyższego z 22 listopada 2002 r. (I KZP 26/02), jak i w orzecznictwie NSA dotyczącym postępowań przed GIODO (o jednej z takich spraw pisałem przeszło trzy lata temu);
  • i jeszcze -- czego w sumie rzecznik prasowy rządu wiedzieć już nie musi -- prawo do anonimowego udostępniania utworu jest jednym z osobistych praw twórcy (art. 16 pkt 2 prawa autorskiego).

Reasumując nie wiem czy od rzecznika prasowego rządu można oczekiwać znajomości podstawowych zasad prawa prasowego, ale jestem pewien, że rzecznik prasowy rządu mógłby oczekiwać więcej od samego siebie.


PS tego felietoniku miało tu nie być (pewnie i tak nikt go nie oczekiwał), bo nadal brak mi pasji pisania -- ale szkoda mi się zrobiło października, tj. sytuacji, że w kalendarzu tu obok byłaby "dziura" jeśli chodzi o właśnie kończący się miesiąc... Coraz bliżej chyba dzień, w którym jednoznacznie przyjdzie mi zamknąć tego blogaska...

Komentarze (7)
O prywatności paparazzów i... O konstytucyjności obowiązku...

bezczelna reklama:

Firma Prawnicza Lege Artis
www.LegeArtis.org

O mnie
Olgierd Rudak
Jesteś na stronie czasopisma internetowego "Lege Artis", które ukazywało się od 17 listopada 2006 r. do 16 maja 2014 r.
Najnowsze komentarze
2017-10-13 06:09
Gina Acampora:
O ochronie wizerunku złodziei
Nazywam się Gina Acampora i rozmawiam dzisiaj jako najszczęśliwszy człowiek na całym dzikim[...]
2017-10-10 01:40
jance:
Uważajcie na oszustów sprzedających samochody z UK
Witam wszystkich, Nazywam się Ketesha Frank, jestem z Alabama, Stanów Zjednoczonych, jestem tu,[...]
2017-10-05 19:48
ArturZpl:
Rekordowe odszkodowanie za spam
Teraz to też my będziemy mogli starać się o odszkodowanie. Szukając informacji na ten temat -[...]
2017-10-02 10:03
CARO CATO:
Uważajcie na oszustów sprzedających samochody z UK
¿Necesita dinero para iniciar un negocio propio ...? ¿Necesita dinero también pagar[...]
2017-09-04 13:15
Walls:
Uważajcie na oszustów sprzedających samochody z UK
Dobry dzień,   Jesteśmy prawowitym, renomowanym rządowym pożyczkodawcą. Jesteśmy firma[...]