Oceń wpis  oddane głosy: 1 / 1

Wcale nie na marginesie sprawy o ochronę dóbr osobistych (por. Pisząc o naruszeniu dóbr osobistych nie naruszamy ich) warto poruszyć pewne zagadnienie, które przewinęło się w toku postępowania.

Oto zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy prawo prasowe redaktor nie ponosi odpowiedzialności m.in. za treść opublikowanych depesz nadesłanych przez Polską Agencję Prasową. Przepis, choć kulawy (wzmiankowana z nazwy jest tylko PAP, co było może i zasadne w 1984 r., natomiast dziś działają na rynku także inne agencje prasowe), powinien być dość prosty -- acz nie jest.

z ustawy prawo prasowe:
art. 34.1. Redaktor naczelny jest obowiązany opublikować nieodpłatnie, w miejscu i w czasie właściwym ze względu na tematykę i na charakter publikacji, komunikat urzędowy pochodzący od naczelnych i centralnych organów państwowych, w tym pochodzący od naczelnych i centralnych organów administracji państwowej, jeżeli został nadesłany przez rzecznika prasowego rządu ze wskazaniem, że publikacja jest obowiązkowa.
2. Obowiązek określony w ust. 1 dotyczy również:
1) wydanych na podstawie ustaw obwieszczeń, uchwał lub zarządzeń pochodzących od organów administracji rządo­wej w województwie, nadesłanych w formie zwięzłych komunikatów w celu ogłoszenia w dzienniku lub odpo­wiednim czasopiśmie na terenie jego działania;
2) komunikatów przekazywanych przez organy administracji rządowej i samorządu terytorialnego w zakresie sytuacji kryzysowych (...).
3. Komunikaty, o których mowa w ust. 1 i 2, należy opublikować, w uzgodnionym terminie, bez dokonywania zmian, zamieszczania uwag i zaprzeczeń, a w razie braku uzgodnienia terminu - w najbliższym przygotowywanym wydaniu.
art. 35.1. Redaktor naczelny dziennika jest obowiązany opublikować odpłatnie we wskazanym lub uzgodnionym terminie:
1) prawomocny wyrok sądu lub inne orzeczenie zawierające klauzulę o opublikowaniu,
2) ogłoszenie sądu lub innego organu państwowego.
2. Redaktor naczelny dziennika jest obowiązany opublikować nieodpłatnie, we wskazanym lub uzgodnionym terminie, list gończy.
art. 42.1. Redaktor nie ponosi odpowiedzialności za treść publikacji nadesłanych przez Polską Agencję Prasową oraz za treść komunikatów urzędowych, o których mowa w art. 34, jak również za treść orzeczeń i ogłoszeń, o których mowa w art. 35.
2. Wydawca i redaktor nie ponosi odpowiedzialności za treść ogłoszeń i reklam opublikowanych zgodnie z art. 36.
art. 47. Kto wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 34 i 35 uchyla się od opublikowania komunikatu urzędowego, ogłoszenia sądu lub innego organu państwowego, jak również listu gończego - podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.Tak czy inaczej w toku postępowania zdecydowałem się wskazać tę normę jako zwalniającą Money.pl z odpowiedzialności za ewentualne naruszenie dóbr osobistych. Moje rozumowanie było (i nadal jest) proste: skoro notatki, które miały godzić w dobre imię powoda, pochodzą z serwisu PAP, to powód nie może pozywać nas. Jednak w następnym piśmie procesowym pełnomocnik powoda (powód był reprezentowany przez renomowaną krakowską kancelarię) -- na pozór, moim zdaniem, słusznie -- stwierdził, iż art. 42 ust. 1 pr.pr. może i zwalnia, ale redaktora, nie zaś wydawcę. Wydawca zaś jak najbardziej może ponosić odpowiedzialność za treść depesz pociągniętych z PAP-owskich serwisów.

Moim zdaniem pogląd taki, choć literalnie zgodny z treścią art. 42 ust. 1 ustawy, gdzie mowa jest tylko o "redaktorze", nie zaś o "wydawcy" (por. ust. 2, który mówi także o wydawcy jako wolnym od odpowiedzialności za treść ogłoszeń), prowadziłby do konsekwencji niespójnych z pozostałymi regulacjami prawa prasowego.

Proszę zwrócić uwagę, że norma mówi nie tylko o artykułach dostarczonych przez PAP, ale i o treści urzędowych: komunikatów, ogłoszeń i obwieszczeń, a także prawomocnych wyroków, które zawierają klauzulę o obowiązku publikacji jego treści w mediach oraz listów gończych (art. 34-35 prawa prasowego). Obowiązkiem wskazanego wydawcy jest opublikować te materiały w wydawanym piśmie: bez zmian, skrótów, uwag i we wskazanym przez uprawniony urząd terminie -- i to pod rygorem odpowiedzialności karnej (art. 47).

Znaczy się: gazeta musi za darmo opublikować na swoich łamach urzędowe obwieszenia, a jeśli tego nie uczyni, osoba odpowiedzialna za zaniechanie będzie mieć problemy.

Wynikałoby z tego, że owszem, list gończy lub komunikat państwowy rozpowszechniony być musi -- i redaktor faktycznie nie poniesie za to odpowiedzialności -- ale już wydawca prasowy nie może być już aż tak pewien swego. Właśnie dlatego, że art. 42 ust. 1 wprost zwalnia z odpowiedzialności wyłącznie redaktora (ale nie wydawcę) -- w przeciwieństwie do art. 42 ust. 2, w którym nie zapomniano i o wydawcy.

A przecież państwo nie może celowo narażać osoby zobowiązanej pod rygorem sankcji karnej do opublikowania tekstów na polecenie uprawnionego podmiot na równoczesne ryzyko poniesienia odpowiedzialności za ewentualne wyrządzenie szkody w treści tych tekstów.

 Oceń wpis  oddane głosy: 2 / 0

Ciekawostka: ugodą zakończył się spór Polskiej Agencji Prasowej SA i Polskapresse sp. z o.o. dotyczący rzekomego bezprawnego wykorzystywania serwisów PAP przez wydawnictwo (zarząd Polskapresse -- tak, tej samej Polskapresse -- ładnie nazwał to "piractwem informacyjnym").

W dużym skrócie: swego czasu Polska Agencja Prasowa zarzuciła wydawcy dziennika "Polska The Times" jumanie informacji agencyjnych. Otóż po rozwiązaniu umowy z PAP wydawca miał nie zaprzestać wykorzystywania agencyjnych newsów, kupując je jednak nie wprost od PAP-u, lecz od pośredników. Oczywiście PAP nie widział z tego złamanego centa.

W toku sporu zarząd Polskapresse wydał ciekawe oświadczenie, które można traktować nawet jako swego rodzaju manifest wolnościowy (m.in. określono roszczenia agencji jako "próbę zmonopolizowania przez PAP relacjonowania, dostarczania i obiegu ogólnodostępnych informacji, których PAP nie jest (i nie może być) właścicielem", a także wskazano, że "zbieżność publikowanych wiadomości może wynikać z zaczerpywania ich z innych źródeł ogólnie dostępnych (które nie powoływały się na serwis PAP), własnych ustaleń dziennikarzy oraz z publicznie wygłoszonych wypowiedzi osób cytowanych w publikacjach" (to już cytat z notki Iwony Bodziony w Interaktywnie.com).

Dziś wychodzi na to, że wydawnictwo spuściło z tonu. Wyborcza.biz pisze, że w wypowiedzi Karola Moesa, pełnomocnika PAP (czy mogę cytować?!?) padło sformułowanie, iż strony "zgodnie stwierdzają, że w przeszłości intencją żadnej ze stron nie było świadome naruszanie praw autorskich ani też naruszanie dóbr osobistych drugiej strony" -- co można rozumieć jako wycofanie się Polskapresse ze stanowiska, że jednak nie można zawłaszczyć informacji jako takiej -- co by zresztą potwierdzała informacja (czy mogę ją tu przytoczyć?!?), że konsekwencją zawartej ugody jest ponowne zawarcie umowy między Polskapresse a Polską Agencją Prasową.

Nie zamierzam się jednak rozwodzić nad niespójnością poglądów Polskapresse. Zaciekawiła mnie przywołana wypowiedź reprezentującego PAP adwokata Andrzeja Karpowicza, który miał powiedzieć (znów cytuję, ale czy mogę?!?) o owych "pirackich" tekstach ukazujących się w wydawnictwach Polskapresse, iż: "Czasem były to teksty przeredagowane, ale zachowana była nawet osobliwość stylu. W innych przypadkach były to relacje z wydarzeń, w których uczestniczył tylko dziennikarz PAP, więc pozostałe redakcje nie mogły opublikować swoich informacji w tym samym czasie co agencja".

No dobrze, abstrahując od modelu biznesowego -- zarabiania na prostych informacjach prasowych, które jakby na to nie patrzeć, nie są utworem (a jest to konsekwencją wyraźnego wyłączenia ich w art. 4 pkt 4 pr.aut.) -- jakby tak przeprowadzić egzegezę wypowiedzi adw. Karpowicza, to by się okazało, że skoro nie można informować o czymś, czego się nie widziało, to Lege Artis nie mogło być niezadowolone z wyboru Baracka Obamy (wszakże ja jako autor w ogóle nie widziałem Obamy na oczy własne!), nie powinienem też chyba wspominać o Donaldzie Tusku, albowiem widziałem go na oczy własne tylko raz, na spotkaniu na Uniwersytecie Wrocławskim, kole 1997 r. (tak, wtedy jeszcze potrafił pochwalić Augusta Pinocheta Ugarte) -- ale skąd w sumie mogę wiedzieć, u licha, że został on Prezesem Rady Ministrów?

Czyżby jednak zdaniem Polskiej Agencji Prasowej SA -- oraz wydawnictwa Polskapresse sp. z o.o., która chce płacić za coś, co jeszcze pół roku temu nie miało i nie mogło mieć właściciela -- oznacza, że jednak można zawłaszczyć informację -- czyli wolność słowa w najprostszym słowa tego rozumieniu jednak nie istnieje, jeśli słowa tego sobie nie kupimy?

PS zadziwiające: adw. Karpowicz świadczy usługi w ramach Kancelarii Juris spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (KRS 193520). Tam u licha, czy art. 4a ustawy prawo o adwokaturze (oraz art. 8 ustawy o radcach prawnych) już zostały uchylone?