Takie wpisy zwykle przemijają prawie niezauważone, ale skoro biorę udział w konkursie na Blog Roku w kategorii profesjonalne - muszę czasem skreślić kilka zdań iście profesjonalnych.

Powód jest prosty: wyrokiem sprzed kilkunastu dni Sąd Najwyższy przesądził, że sądy cywilne są związane decyzjami administracyjnymi. (Nie wdając się w szczegóły sprawy, o której można sobie podczytać w Rzepie, wystarczy pamiętać, że dotyczyła ona naruszenia prawa do wzoru użytkowego.)
Przełom? Nie. Wyłom? Także nie. Wiekopomne odkrycie? Zdecydowanie nie.

Rzecz w tym, że kilka miesięcy temu pisałem o innym wyroku, w którym SN stwierdził, iż sąd powszechny nie jest związany decyzją administracyjną, jeśli jest ona wadliwa. Oczywiście rozstrzygnięcie wzbudziło - jak to zwykle bywa - mieszane uczucia także na łamach Lege Artis: w komentarzach wypowiedziało się 3 prawników (w tym także ja) i w sumie nasze opinie były dość rozbieżne ;-)

Orzeczenie, o którym dziś mowa pozbawione jest takich niuansów. Sąd nie musiał rozważać skuteczności wadliwej acz niezaskarżonej decyzji administracyjnej. Wystarczało rozstrzygnąć na ile zmiana statusu prawnego przedmiotu sporu - który to status zależy od postępowania przed Urzędem Patentowym RP - ma wpływ na prawidłowość roszczenia cywilnoprawnego.
Zdaniem Sądu prawidłowe wycofanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnej ma wpływ na ocenę powództwa cywilnego związanego z przedmiotem tejże decyzji (a ściśle: jeśli decyzja została uchylona, to skutki tej czynności będą miały wpływ na roszczenie cywilne).

Spytacie pewnie dlaczego tyle uwagi poświęcam kwestii wpływu decyzji administracyjnej na sprawę cywilną? Otóż prowadziłem kiedyś pewną naprawdę ciekawą sprawę, w której podstawą ustalenia statusu strony była właśnie jakaś samoistna czynność administracyjna (co ciekawe, organ twierdził, iż nie była to decyzja - wiedząc, że do wydania decyzji nie było podstaw prawnych), zaś sąd (pracy) w ogóle nie miał zamiaru uwzględnić tej okoliczności.


PS sprawa ma sygnaturę III CSK 196/07, a wyrok jest z 9 stycznia 2008 r.

Ciekawy wyrok przytacza "Rzepa": badając sprawę cywilną sąd nie jest związany decyzją administracyjną, jeśli jest ona wadliwa. Nie ma przy tym znaczenia czy strona, której decyzja dotyczy podważała ją w trybie przewidzianym odpowiednimi przepisami.

Gazeta nazywa wyrok precedensem, dotąd bowiem sądy - zdaniem dziennikarki - były związane prawomocnymi decyzjami administracyjnymi. Można bowiem wychodzić z założenia, iż skoro w gestii sądów powszechnych (cywilnych) leży wyłącznie ocena spraw cywilnych (art. 1 kpc), to samodzielna ocena skutków aktu wydanego przez inny organ, z innej dyscypliny prawa jest bezpodstawna.

Z takiego też założenia zwykle wychodzą sędziowie, częściowo - po co to ukrywać - nie czujący takich spraw (mnie się niedawno zdarzyło, że zarzut tego rodzaju został pominięty bez słowa, i to zarówno przez rejonówkę jak i przez sąd okręgowy - zobaczymy czy chwyci kasacja), częściowo zaś opierając się właśnie na rzekomym wyłączeniu kompetencji.

W mojej ocenie sprawa jest oczywista: skoro art. 178 ust. 1 konstytucji przesądza, że sędzia orzekając związany jest wyłącznie treścią ustawy zasadniczej oraz ustaw zwykłych, sąd nie może być związany decyzją administracyjną, nawet jeśli formalnie nie została podważona przez zainteresowanego (celowo pomijam dyskusję czy art. 8 ust. 2 w zw. z art. 7 konstytucji daje prawo "odrzucić" sądowi ustawę jego zdaniem niezgodną z konstytucją i oprzeć orzeczenie wyłącznie na przepisie ustawy zasadniczej).

Co więcej, nie jest to nowy pomysł, wszakże już wcześniej Sąd Najwyższy wyraził pogląd, iż sąd powszechny powinien samodzielnie oceniać skutek decyzji administracyjnej. Weźmy to na logikę: skoro "powinien samodzielnie oceniać" to nie może być nią związany (postanowienie SN z 12 stycznia 2006 r., II CK 335/05, Monitor Prawniczy 2006/3/115).

Wyrok ma sygnaturę II CSK 77/07 i należy się z niego cieszyć.