Oceń wpis  oddane głosy: 1 / 0

O ciekawej sprawie z zakresu prawa autorskiego pisze "Rzepa". Oto wrocławski Sąd Apelacyjny zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem o zgodność z konstytucją art. 20 ust. 1 pkt 2 prawa autorskiego, zgodnie z którym każdy producent i importer ma obowiązek odprowadzić do 3% kwoty należnej tytułem sprzedaży kserokopiarek i skanerów -- na rzecz organizacji zbiorowego zarządzania działających dla twórców, artystów, producentów, etc. etc.

Art. 20 prawa autorskiego
1. Producenci i importerzy:
  1)   magnetofonów, magnetowidów i innych podobnych urządzeń,
  2)   kserokopiarek, skanerów i innych podobnych urządzeń reprograficznych umożliwiających pozyskiwanie kopii całości lub części egzemplarza opublikowanego utworu,
  3)   czystych nośników służących do utrwalania, w zakresie własnego użytku osobistego, utworów lub przedmiotów praw pokrewnych, przy użyciu urządzeń wymienionych w pkt 1 i 2
- są obowiązani do uiszczania, określonym zgodnie z ust. 5, organizacjom zbiorowego zarządzania, działającym na rzecz twórców, artystów wykonawców, producentów fonogramów i wideogramów oraz wydawców, opłat w wysokości nieprzekraczającej 3 % kwoty należnej z tytułu sprzedaży tych urządzeń i nośników.
2. Z kwoty uzyskanej z tytułu opłat ze sprzedaży magnetofonów i innych podobnych urządzeń oraz związanych z nimi czystych nośników przypada:
  1)   50 % - twórcom;
  2)   25 % - artystom wykonawcom;
  3)   25 % - producentom fonogramów.
3. Z kwoty uzyskanej z tytułu opłat ze sprzedaży magnetowidów i innych podobnych urządzeń oraz związanych z nimi czystych nośników przypada:
  1)   35 % - twórcom;
  2)   25 % - artystom wykonawcom;
  3)   40 % - producentom wideogramów.
4. Z kwoty uzyskanej z tytułu opłat ze sprzedaży urządzeń reprograficznych oraz związanych z nimi czystych nośników przypada:
  1)   50 % - twórcom;
  2)   50 % - wydawcom.
(...)

(Na podstawie art. 20 ust. 5 pr.aut. Minister Kultury wydał rozporządzenie z 2 czerwca 2003 r. w sprawie określenia kategorii urządzeń i nośników służących do utrwalania utworów oraz opłat od tych urządzeń i nośników z tytułu ich sprzedaży przez producentów i importerów, zgodnie z którym np. od MP3 Single Function płaci się bite 3% haraczu, od płyty CD-R 12 cm -- 1,72%, zaś już od płyty CD-RW całe 2,89%. 3% płaci się też np. od MiniDisc, kasety magnetofonowej oraz DAT. Rozporządzenie wymienia też opłaty należne od miniwież, odtwarzaczy samochodowych, magnetowonów oraz nagrywarek komputerowych. Rozporządzenie określa także, którym organizacjom przypada jaki udział w torcie...)

Przepis dotknął Euroimpex SA, dużego importera takiego sprzętu. Jak piszą w "Rzepie" Euroimpex nie zgadza się z przepisem a priori zakładającym, że sprzęt i materiały służą do jumania, albowiem diluje tylko z instytucjami publicznymi (m.in. MSWiA, urzędy celne, ministerstwo Sprawiedliwości), a tam -- jak wiadomo -- nikt nie zajmuje się pokątnym przegrywaniem płytek ;-)))
Na szczęście w sprawie z Kopipolem (fajna strona: najważniejszy news to nowy numer rachunku bankowego...) -- tym samym, z którym potykał się Piotr Waglowski (polecam jego dwa teksty: 1 i 2) -- Euroimpex przekonał sąd, aby ten zagadnął Trybunał o zgodność z ustawą zasadniczą takiego rozwiązania...

Sam przepis jest o tyle ciekawy, że pozwolił Sądowi Najwyższemu na wysnucie kontrowersyjnej i umacniającej faktyczny monopol organizacji zbiorowego zarządzania tezy: roszczenie o zapłatę przysługują wyłącznie OZZ, nie samym twórcom czy wydawcom; a czy dzielą się pozyskanymi pieniędzmi z twórcami -- to inna sprawa (wyrok SN z 19 czerwca 2008 r., V CSK 22/08).

Druga wątpliwość -- może błąd ustawodawcy, a może celowe mieszanie w temacie -- to niekompatybilność przepisu z art. 23 ust. 2 pr.aut., który (por. Kto? Komu? Czemu?) w brzmieniu nadanym po 1 maja 2004 r. Otóż według mojego rozumienia norma ta ogranicza dozwolony użytek do "pojedynczych egzemplarzy" utworu, czyli -- jak to rozumieć inaczej?!? -- nie zezwala na sporządzanie jakichkolwiek jego kopii, z wyjątkiem sytuacji ściśle określonych w przepisach (np. art. 23(1), art. 27, art. 28 pkt 1).

Jeśli się bowiem logicznie zastanowić to art. 20 pr. aut. wprowadza opłaty od sprzedaży urządzeń, które służą do wykonywanie "niepojedynczych egzemplarzy", czyli działania sprzecznego z art. 23 ust. 2 pr. aut.

Co do samej sprawy: trudno powiedzieć jakie będzie rozstrzygnięcie TK, obawiam się jednak, że koncepcja "odpowiedzialności wyprzedzającej" -- przedstawicielka Euroimpeksu troszkę nietrafnie porównuje to do opłaty, jaką producenci aut mieliby odprowadzać na poczet przyszłych ofiar wypadków drogowych -- nie spotka się z poparciem sędziów.

PS na deser dla Czytelników smaczek z portalu Webhosting, który pytał niedawno ludzi o legalność pobierania filmów z internetu.