Oceń wpis  oddane głosy: 2 / 0

Ciekawa sprawa dla tych, którzy pytają -- na ile można miksować fragmenty cudzych utworów we własnych produkcjach?

W sprawie z powództwa wdowy po Januszy Przymanowskim przeciwko Maryli Rodowicz, która w teledysku do piosenki 'Marusia' wykorzystała fragmenty filmu 'Czterej pancerni i pies' sąd orzekł -- zgodnie z prawem i logiką -- iż korzystanie z opracowania innego utworu (opracowaniem jest, powtórzmy za art. 2 ust. 1 prawa autorskiego 'w szczególności tłumaczenie, przeróbka, adaptacja') jest dozwolone wyłącznie za zgodą osoby, której przysługują prawa autorskie do utworu pierwotnego.

Art. 2 prawa autorskiego
1. Opracowanie cudzego utworu, w szczególności tłumaczenie, przeróbka, adaptacja, jest przedmiotem prawa autorskiego bez uszczerbku dla prawa do utworu pierwotnego.
2. Rozporządzanie i korzystanie z opracowania zależy od zezwolenia twórcy utworu pierwotnego (prawo zależne), chyba że autorskie prawa majątkowe do utworu pierwotnego wygasły. (...)
4. Za opracowanie nie uważa się utworu, który powstał w wyniku inspiracji cudzym utworem.

O sprawie można więcej poczytać w podlinkowanych materiałach (no to jeszcze raz, jeśli komuś nie chciało się przeklikać powyżej: link & link), ze swojej strony mogę dodać tylko prostą opinię: nic dodać, nic ująć. Nie mam pojęcia w jaki sposób sąd I instancji mógł dojść do wniosku, iż teledysk Maryli Rodowicz jest li tylko inspirowany filmem; o inspiracji można mówić, i owszem, w przypadku piosenki -- i tego nikt nie może Maryli Rodowicz zabronić -- jednak oparcie całego teledysku na ujęciach z filmu to na pewno coś znacznie więcej, niż tylko inspiracja.

Nic tu nie zmienia okoliczność, iż powstały w ten sposób teledysk podlega -- samoistnej, niezależnej od uzyskania zgody, o której mowa w art. 2 ust. 2 prawa autorskiego -- ochronie. Tak, opracowanie jest utworem niezależnie od tego czy ochronie podlega utwór pierwotny (i tak chronione będzie opracowanie utworu, do którego prawa już wygasły -- np. każdy może wziąć i sobie od nowa przetłumaczyć dzieła Szekspira i wydać je zarówno w oryginale jak i w tłumaczeniu, ale owo nowe tłumaczenie będzie znów podlegało ochronie przez kolejne długie dziesięciolecia...) Ale uwaga: uzyskania zgody twórcy utworu pierwotnego nie wymaga samo wykonanie opracowania tegoż utworu. Można sobie zatem w dowolny sposób, w dowolnej ilości dowolne utwory tłumaczyć, miksować, przerabiać -- byle ich nie rozpowszechniać. (Stąd m.in. moje oburzenie kiedy czytam gdzieś o 'nielegalnych tłumaczeniach')

(Napisawszy to zacząłem się zastanawiać jak sąd oceniłby sprawę, w której obecnie ktoś pokusiłby się o korzystanie z dalszego opracowania teledysku 'Marusia'. Ściśle: czy byłoby to uznane za działanie na szkodę wdowy po Januszu Przymanowskim?)

Co ciekawe, parę lat temu polskie sądy zastanawiały się nad ew. naruszeniem praw twórców poprzez miksowanie ich utworów na dyskotece. W wyroku Sądu Najwyższego z 5 marca 2002 r. (II KKN 341/99) stwierdzono, iż 'Na naruszenie autorskich praw osobistych nie może się powoływać autor utworu zmiksowanego, jeżeli zmiksowanie tego utworu odbyło się w miejscu do tego przeznaczonym (np. dyskoteka, klub), którego właściciel lub osoba wykonująca prawo własności miała ważną umowę licencyjną na publiczne wykonywanie utworów. Do takiego naruszenia dochodzi w przypadku braku takiej umowy licencyjnej lub publikacji zmiksowanych przez disc jockeya utworów.'

A na zakończenie: proszę popatrzeć (i posłuchać?... brr mi się nie podoba, ale może ktoś lubi takie dźwięki):