Zaświadczenie o niekaralności przy przyjęciu do pracy
 Oceń wpis
   

 Znów ciekawostka w listach do redakcji. Napisała do nas Pani Krystyna z Borzęcina z następującym pytaniem: przyszły chlebodawca (Pani Krysia szuka pracy w normalnym przedsiębiorstwie, nic tajnego czy rządowego) żąda od niej, przy zatrudnieniu, zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności. I Pani Krystyna zapytuje się uprzejmie: czy tenże chlebodawca może tak, a może nie może?

 Zacznijmy może od tego czym jest Krajowy Rejestr Karny. Otóż zgodnie z art. 2 ustawy o KRK jest to rejestr osób, które w szerokim rozumieniu popadły w konflikt z prawem: skazanych, tymczasowo aresztowanych, poszukiwanych listem gończym, etc. Art. 6 ustawy określa jakim osobom przysługuje prawo informacji o osobach, których dane zostały zgromadzone w Rejestrze; jest tam m.in. Prezydent RP, Marszałek Sejmu w odniesieniu do posłów, Marszałek Senatu w odniesieniu do senatorów, sądom, Trybunałom oraz policji i prokuraturze w związku z prowadzonymi postępowaniami... Lista jest długa, dlatego chętnych zapraszam do zapoznania się z treścią przepisu.

 Interesująca nas -- a dokładnie Panią Krystynę -- norma zawarta jest w art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy o KRK, zgodnie z którym prawo uzyskania informacji o wpisach w KRK przysługuje także

pracodawcom, w zakresie niezbędnym dla zatrudnienia pracownika, co do którego z przepisów ustawy wynika wymóg niekaralności, korzystania z pełni praw publicznych, a także ustalenia uprawnienia do zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej

 Oznacza to, iż uprawnienie do wnioskowania o zaświadczenie o niekaralności w odniesieniu do pracowników dotyczy wyłącznie ściśle określonych w ustawach stanowisk.

 Przepisem takim mógaby być ustawa, na podstawie której jako pracownik funkcjonuje Czytelniczka, ale... nie jest, bo takiej ustawy nie ma.

 Powstaje zatem pytanie: czy chlebodawca może zażądać przedstawienia przez kandydata do pracy takiego zaświadczenia, które pracownik in spe we własnym zakresie uzyska? (Co ciekawe -- w przypadku Pani Krystyny firma obiecuje, że da pieniądze na stosowne opłaty.)

 Kwestię rodzaju danych osobowych, jakie pracodawca może żądać od pracowników określa art. 22(1) kodeksu pracy, zgodnie z którym

§ 1. Pracodawca ma prawo żądać od osoby ubiegającej się o zatrudnienie podania danych osobowych obejmujących:
  1)   imię (imiona) i nazwisko,
  2)   imiona rodziców,
  3)   datę urodzenia,
  4)   miejsce zamieszkania (adres do korespondencji),
  5)   wykształcenie,
  6)   przebieg dotychczasowego zatrudnienia.
(...)
§ 4. Pracodawca może żądać podania innych danych osobowych niż określone w § 1 i 2, jeżeli obowiązek ich podania wynika z odrębnych przepisów.
§ 5. W zakresie nieuregulowanym w § 1-4 do danych osobowych, o których mowa w tych przepisach, stosuje się przepisy o ochronie danych osobowych.

 Jak zatem widać na załączonym obrazku: ani art. 22(1) par. 1 kp nie nakłada na pracownika obowiązku dostarczenia chlebodawcy zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności, zaś par. 4 jednoznacznie -- oraz w sposób, który wyklucza interpretację rozszerzającą -- wyklucza możliwość żądania przez chlebodawcę dostarczenia informacji, jeśli nie wynika to z innej podstawy prawnej.

 Pobieżnie przejrzałem normy, które mogą stanowić podstawę prawną do takiego żądania i znalazłem m.in.

  • par. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 13 listopada 2003 r. w sprawie wykazu dokumentów, które dołącza się do wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności brokerskiej w zakresie ubezpieczeń albo reasekuracji,
  • par. 4 ust. 4 pkt 4 Rozporządzenia MON z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych,
  • art. 12 ust. 5 pkt 3 Ustawy z dnia 4 marca 2005 r. o Krajowym Funduszu Kapitałowym (acz tylko w odniesieniu do 'osób, które mają istotny wpływ na decyzje inwestycyjne funduszu kapitałowego, w tym w szczególności członków jego organu zarządzającego albo osób prowadzących sprawy funduszu',
  • art. 6 ust. 4 pkt 2 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (co za ustawa -- niech ją kule biją!)
  • art. 24 ust. 2 pkt 6 Ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (ale tylko w odniesieniu do osób wykonujących czynności certyfikacyjne)

(od razu mówię, że należy wziąć pod uwagę, iż część z tych obowiązków nałożone zostało nie tyle na pracowników, ile na podmioty prowadzące określoną działalność gospodarczą).

Na marginesie: może się okazać, że chlebodawca nie będzie miał podstaw do wrzucenia tych wydatków w koszty uzyskania przychodu, ponieważ jego poniesienie nie jest niczym uzasadnione.

 Z powyższego jednoznacznie wynika, iż nie istnieje podstawa prawna do żądania przez chlebodawcę naszej Czytelniczki -- o ile nie aspiruje ona do stanowiska, co do którego obowiązek taki został ustanowiony przez przepis prawa (normy wskazane powyżej są bowiem 'odrębnymi przepisami' w rozumieniu art. 22(1) par. 4 kp) -- zaświadczenia o niekaralności.

 Można także zaryzykować twierdzenie, iż proceder polegający na pokrywaniu przez kierowanego niezdrową ciekawością chlebodawcę kosztów wystąpienia o informację z Krajowego Rejestru Karnego jednoznacznie dowodzi, iż zamiarem przyszłego pracodawcy Pani Krystyny jest obejście przepisów prawa. Mówiąc wprost -- skoro przepisy nie dają nam możliwości uzyskania takich danych o osobie zatrudnianej, to my sobie przerzucimy ten obowiązek na kandydata, ale na wszelki wypadek (żeby nie było dymu) zapłacimy te 50 złotych.

 W moim przekonaniu postępowanie takie może również stanowić przestępstwo, o którym mowa w art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, czyli przetwarzania danych bez stosownego uprawnienia, aczkolwiek tu prokuratura musiałaby rozważyć, na ile (wymuszona) zgoda pracownika jest 'ważniejsza' od jasnego przepisu kodeksu pracy.

Komentarze (9)
Zagubiony faks przeszkodą w... Śledzenie prywatnej...

Komentarze

2008-06-19 18:03:46 | 83.5.120.* | MR2
Re: Zaświadczenie o niekaralności przy przyjęciu do pracy [2]
Jest jeszcze ustawa o służbie cywilnej, ustawa o pracownikach samorządowych, ustawa o
pracownikach urzędów państwowych. skomentuj
2008-06-19 22:11:40 | *.*.*.* | olgierd
Tych przepisów jest cała chmara, aczkolwiek dziękuję za dodanie i tych wskazówek.
Czasem naprawdę można się pogubić ;-) skomentuj
2008-06-20 09:38:15 | *.*.*.* | olgierd
No właśnie, bo mnie oświeciło:
- w ustawie o służbie cywilnej jest tylko mowa, że osoba nie może być karana -- w
rekrutacji żąda się OŚWIADCZEŃ o niekaralności,
- w pracownikach samorządowych nic na ten temat nie widzę (?),
- i w tej trzeciej też nie... skomentuj
2008-07-07 18:42:21 | 89.76.201.* | polaczuk
Re: Zaświadczenie o niekaralności przy przyjęciu do pracy [1]
STOEN od razu w ogłoszeniu o pracę podaję, że trzeba mieć takie zaświadczenie
(stanowisko: magazynier) skomentuj
2008-07-08 12:16:58 | *.*.*.* | olgierd
No i proszę, to oznacza, że STOEN falandyzuje... skomentuj
2008-07-09 17:38:05 | 87.105.112.* | ja2
Re: Zaświadczenie o niekaralności przy przyjęciu do pracy [3]
trafilam na ta strone by zasięgnąć cennych informacji na powyższy temat, ale....tak z
innej beczki, nawiasem mowiac badź tez nota bene....chyba sie zakochalam, dlaczego
zdecydowales sie byc starym kawalerem???? skomentuj
2008-07-10 11:07:43 | *.*.*.* | olgierd
We mnie? ;-) skomentuj
2008-07-11 13:32:23 | 83.4.114.* | znawcaznawca
Jeżeli kandydat na pracownika nie otrzyma pracy tylko dlatego, że nie przedstawił
zaświadczenia z KRK i bedzie w stanie to udowodnić, to przed Sądem Pracy moze uzyskac
odszkodowanie. skomentuj
2008-07-17 22:45:50 | *.*.*.* | batwing
Ja myślę :) też bym się zakochał, gdybyś tylko miał rozedmę płuc, węższą talię, na
imię np. Olga i w ogóle mniej chromosomów "Y" ;) skomentuj

bezczelna reklama:

Firma Prawnicza Lege Artis
www.LegeArtis.org

O mnie
Olgierd Rudak
Jesteś na stronie czasopisma internetowego "Lege Artis", które ukazywało się od 17 listopada 2006 r. do 16 maja 2014 r.
Najnowsze komentarze
2017-10-13 06:09
Gina Acampora:
O ochronie wizerunku złodziei
Nazywam się Gina Acampora i rozmawiam dzisiaj jako najszczęśliwszy człowiek na całym dzikim[...]
2017-10-10 01:40
jance:
Uważajcie na oszustów sprzedających samochody z UK
Witam wszystkich, Nazywam się Ketesha Frank, jestem z Alabama, Stanów Zjednoczonych, jestem tu,[...]
2017-10-05 19:48
ArturZpl:
Rekordowe odszkodowanie za spam
Teraz to też my będziemy mogli starać się o odszkodowanie. Szukając informacji na ten temat -[...]
2017-10-02 10:03
CARO CATO:
Uważajcie na oszustów sprzedających samochody z UK
¿Necesita dinero para iniciar un negocio propio ...? ¿Necesita dinero también pagar[...]
2017-09-04 13:15
Walls:
Uważajcie na oszustów sprzedających samochody z UK
Dobry dzień,   Jesteśmy prawowitym, renomowanym rządowym pożyczkodawcą. Jesteśmy firma[...]